انواع شیر آلات صنعتی

شیرآلات صنعتی:

شیرآلات صنعتی وسایل مکانیکی برای کنترل یا منحرف ساختن جریان و فشار مایعات، گازها و فاضلاب در داخل سیستم­ ها می باشند. در این مقاله شرکت pipingmall تلاش می­کند تا دسته بندی و کاربرد هر کدام از شیرآلات صنعتی را به طور کامل و مفید ارائه کند. در ابتدا به شرح چند نکته می­پردازیم.

نکاتی در مورد شیرآلات صنعتی

  • شیرآلات صنعتی براساس نوع حرکتی که بخش مسدود کننده جریان دارد به سه نوع: عمودی، چرخشی و اتوماتیک تقسیم بندی می شوند.

  • شیرآلات صنعتی طبق شیوه باز و بست نیز به سه نوع: دستی یا آچاری، گیربکسی و با عملگر اتوماتیک تقسیم بندی می­شوند

  • شیرآلات صنعت براساس شکل و شیوه محدود کردن جریانی که به کار می­برند به انواع بسیار متنوعی تقسیم می­شوند که در زیر به آنها اشاره خواهیم کرد

  • جنس ولوهای صنعتی بسته به محیط مورد استفاده متفاوت است. به ­صورتی که اگر در محیط­های ساختمانی استفاده شوند، از جنس چدن، برنز، برنج و استیل می باشند. اما در محیط­های صنعتی که مورد بحث ما نیز هست، از جنس فولاد کربنی، فولاد آلیاژی و فولاد زنگ نزن می باشند.

  • در محیط­های صنعتی برای انتخاب شیرآلات صنعتی مناسب، باید به نوع سیال عبوری و محیط توجه زیادی شود

  • در ساخت و ساز شیرها باید به چندین نکته از قبیل: نیروی راه انداز و تجهیزات مربوطه، ارتعاش شیر، کاویتاسیون، تأثیر در جریان، مقدار فشاری که متحمل می­شود، آب بندی و مواد مصرفی در آنها، میزان سختی تعمیر و نگهداری و نصب و تنظیم و حوضچه های آرامش توجه بسیار زیادی شود

  • در برخی صنایع که سیال عبوری از این شیرآلات ممکن است روغنی یا اسیدی باشند باید در محل اتصالات آنها از هشدار دهنده های اتوماتیک استفاده شود

  • جهت افزایش طول عمر شیرآلات صنعتی، تعویض یا رسوب گیری، تنظیم فشار عملگرها، هواگیری دقیق بسیار ضروری است.

 

انواع شیرآلات صنعتی و کاربرد هر کدام

در زیر قصد داریم تا به معرفی انواع شیرآلات صنعتی مورد استفاده دز صنایع نفت و گاز و سایر صنایع و کاربرد هر یک بپردازیم:

1- شیر دروازه ای:

به این نوع، Gate، Slide یا کشویی نیز می گویند. این شیرها مواقعی به کار می­روند که قصد داشته باشند تا جریان را به صورت کامل بسته یا باز نمایند. چون افت فشار در طول آنها بسیار کم است لذا در مسیر جریان لوله های طویل استفاده می شوند.

شیر دروازه ای

2- شیر سماوری:

به این نوع، plug یا clock نیز می­گویند. معمولا این نوع شیر سماوری بصورت 90 درجه باز و بسته می­شوند تا مسیر جریان را ببندد یا باز کند (دو حالته). همانند شیر دروازه ­ای، سیالات در حین عبور افت فشار بسیار کمی پیدا می­کند.

شیر سماوری

 

3- شیر توپی:

به این نوع، ضربه ای، quarter-turn action و quick opening هم می­گویند. در این نوع شیرها از یک کره یا نیمکره استفاده می شود که در وسط آن سوراخی تعبیه شده است و هنگامی که در مسیر جریان سیال قرار می­گیرد، آب از این محفظه عبور و به عبارتی باز است و در غیر این صورت بسته است. همانند شیر سماوری حرکت 90 درجه ای دارد و افت فشار کمی را ایجاد می کند.

شیر توپی گاز

 

4- شیر یک‌طرفه:

به این نوع، check یا Non-return نیز می­گویند. از این شیرها در صنعت جهت جلوگیری از بازگشت جریان گاز یا مایع استفاده می شود که معمولا بر روی لوله خروجی تلمبه می­گذارند. تا هنگامی که فشار سیال ورودی در داخل آن که در زیر دریچه عبور می­کند از بالای دریچه بیشتر باشد، شیر باز و اگر کمتر گردد شیر بسته می­شود.

شیر یکطرفه

 

5- شیر پروانه‌ای:

به این نوع، butterfly نیز می­گویند. یکی از ساده ترین شیرها بوده و برای قطع و وصل و در برخی موارد نیز برای تنظیم و کنترل جریان بکار می روند. حرکت دورانی این شیرها 90 درجه­ای است. این نوع شیرها نیز افت فشار بسیار کمی را تولید کرده و در حداقل زمان ممکن می توان با حرکت شیر، سرعت جریان سیال را به حداکثر خود رساند، ضمن اینکه در مخازن یا برج های تحت فشار نیز کارایی خود را از دست نمی­دهند.

شیر پروانه ای

6- شیر کروی:

به این نوع، glob نیز می­گویند که به دلیل داشتن بدنه ای کروی شکل به این نام می خوانند. از این شیرها برای قطع و وصل جریان سیال، کنترل شدت جریان و همچنین تغییر جهت سیال به کار می روند. جنس این نوع شیرها معمولا از نیکل یا فولاد ضد زنگ بوده، مقاومت کمی را ایجاد می کنند و تعمیرات آنها آسان می باشد.

ولو کروی گلوب ولو

 

7- شیر سوزنی :

به این نوع، needle نیز می­گویند. وظیفه اصلی این نوع شیرها کنترل جریان سیال بوده و عملکردی مشابه شیر کروی دارد منتها از یک سوزن بلند و نازک کمک گرفته شده است. چون مکانیسم این نوع شیرها مورد اعتماد طراحان است، در عملیاتی که بسیار حساس و دقیق باشند به کار می روند.

نیدل ولو

 

8- شیر دیافراگمی:

به این نوع، پرده ای نیز می­گویند. در صنایعی که سیال آن بسیار خطرناک و سمی یا حاوی ذرات جامد باشد از این نوع شیرها استفاده می­گردد ولی در محیط هایی که درجه حرارت بسیار بالا باشند، به دلیل ذوب شدن دیافراگم، نمی­توان از این نوع شیرها استفاده نمود.

 

9- شیر قطع خودکار جریان:

به این نوع، شیرهای جریان اضافی، چک کننده سرعت، دستگاه بستن جریان در مواقع اضطراری و… نیز می­گویند. در محیط هایی که احتمال شکستن لوله به دلیل فشار بالای مایعات و گازها وجود داشته باشد یا احتمال زلزله بالا باشد و یا به هر دلیلی سرعت جریان سیال بیش از حد نرمال باشد، از این نوع شیرها استفاده می­کنند که به صورت خودکار جلوی جریان را می­گیرد.

 

10- شیر برگشت معکوس فاضلابی:

به این نوع، backwater نیز می­گویند که در لوله کشی های فاضلاب که امکان برگشت فاضلاب به مجرای ورودی وجود دارد استفاده می شوند. این نوع ولو به طرز فراوانی در تصفیه خانه های آب، خطوط لوله آبرسانی و تصفیه فاضلاب به کار برده می شود.

 

11- شیر فشار شکن

برای کم کردن فشار سیال عبوری و ثابت نگه داشتن فشار در قسمت خروجی شیر استفاده می شود. شیر فشار شکن برای عبور آب، بخار آب ، روغن داغ و سایر مایعات تحت فشار در سیستم های هیدرولیک استفاده می شود.

شیر فشارشکن

 

12- شیر اطمینان:

در کلیه تأسیساتی که تحت فشار بالا رونده بوده و محتوی گاز، هوا یا بخار می باشند به کار می­روند تا در مواقعی که دستگاه های کنترلی خراب شدند، با خارج کردن مقداری از هوا و بخار، آن را به سطح اطمینان برساند. دارای سه نوع: با فنر، وزنه­ای و با فنر و دیافراگم می باشد.

شیر اطمینان

 

13- شیر تخلیه:

در دیگ های بخار قرار داده می شوند تا از طریق آنها، رسوب و دیگر ناخالصی ها تخلیه شوند. این شیر های تخلیه دارای قابلیت تخلیه سریع بخار، آب و روغن در حرارت و فشار بالا می باشد.

 

14- شیر سه راهه دستی:

در سیستم تهویه مطبوع یا صنایعی که در آنها نیاز به کنترل دما، فشار و غیره باشد استفاده می­گردند که درجه حرارت سیال عبوری را کنترل می­کنند، از دو راه سیال را به هم مرتبط و طرف سوم به انشعاب متصل می گردد.

ولو سه راهه دستی

 

 

 

15- شیر زانویی:

در مواردی همچون، سیال با دما و ویسکوزیته بالا، سیال دارای اختلاف فشار صفر و سیال دارای جسم خارجی استفاده می کنند. شیر زانویی به شکل زانو و دارای دو مقطع رزوه ای برای اتصال لوله می باشد.

 

16- شیر شلنگی:

جهت آبیاری باغچه و فضای سبز به کار می­رود، جنس آنها معمولا از پلاستیک، برنج یا سرب می باشد.

شیر شلنگی

 

17- شیرهای خاص:

جهت مصارف خاص مانند گردش آب در حلقه­ دیگ، تغذیه آب به یک مخزن یا برای شیر تغذیه دیگ به کار می روند.

 

18- شیر خودکار:

در این نوع شیرها، با تغییر دادن درجه­ باز بودن دریچه این شیر، میزان عبور سیال را کنترل می­کنند تا به بهترین نقطه شرایط کارکردی برسد.

 

19- شیر آب نما:

جهت قطع و وصل ارتباط آب با آب نما به کار می روند.

 

20- شیر متعادل کننده:

از این نوع هنگامی استفاده می­شود که بخواهند افت فشار شیر و مقدار جریان سیال را به مقدار نرمال خود برسانند.

 

21- شیر تخلیه کننده فشار:

همانند شیر های اطمینان، با تخلیه مقداری از سیال، از افزایش فشار بیش از حد آن جلوگیری می­کند با این تفاوت که این شیرها برای مایعات به کار می­روند و شیرهای اطمینان برای هوا و بخار استفاده می شوند.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.