تقسیم بندی شیرآلات صنعتی براساس وظیفه

تقسیم بندی شیرآلات صنعتی براساس وظیفه

شیرها، تجهیزات مکانیکی هستند که فشار و جریان را در یک سیستم یا فرآیند کنترل می کنند. شیرها یکی از مهمترین تجهیزات سیستم های لوله کشی می باشند که انواع مختلفی داشته و هرکدام کاربردها و مزایای خاص خود را دارند.

انواع شيرآلات صنعتی براساس عملکرد

شيرآلات صنعت آب را به انواع زير می توان تقسيم:

  • شيرهاي قطع و وصل

  • شيرهاي تنظیم کننده

  • شيرهاي ایمنی

  • شيرهاي خود عملگر

شیرهای قطع و وصل

همانطور که از نام این شیرآلات مشخص می باشد وظیفه این شیرها قطع و وصل جریان در سیستم های تاسیساتی و پایپینگ می باشد. مزيت اصلي شيرهای قطع و وصل ايجاد حداقل افت فشاردر سیستم است.
شيرهاي قطع و وصل مورد استفاده در صنعت آب عبارتند از:

  • شيرهاي كشويي

  • شيرهاي پروانه اي

  • شيرهاي توپي

  • پلاگ ولو

شيرهاي كشويي

اين شير بيش تر در محل هايی به كار مي رود كه جريان سيال به طور كامل باز و بسته می شود. از خواص اين شير، كم بودن افت فشار در طول آن است، لذا در سر راه لوله های طويل معمولا از اين شير استفاده می نمايند.
در اين نوع شيرها معمولا اتصال شير و لوله به وسيله فلنج و پیچ و مهره بوده و برای جلوگيری از نشتی بين فلنج شير و لوله، واشرآب بندی استفاده می شود.

شيرهاي پروانه اي

شيرهای پروانه ای در زمره شيرهاي قطع و وصل محسوب می شوند كه قسمت محرك آنها از يك ديسك مدور كه داراي حركت دورانی 90 درجه هستند تشكيل يافته است. در صورتی كه شير كاملا باز باشد اين ديسك موازی جريان در خط لوله قرار می گيرد و حداكثر جريان عبوری را ممكن می سازد.
توجه: البته در صنايع ديگر انواع جديدی از اين شيرها ارائه شده كه تا حدودی قابليت كنترل نيز دارند.

مزاياي شيرهاي پروانه ای

  • آساني كاربرد

  • نداشتن قطعات لغزنده و كشويی

  • افت فشار كم تر نسبت به شيرهای كشويي

  • قابليت كنترل

  • ارزانی و سبك بودن وزن نسبت به ساير شيرهای قطع و وصل

انواع شيرهاي پروانه ای

شيرهای پروانه ای از نظر فرم بدنه به دو صورت زیر تقسیم بندی می شوند كه هر كدا م مزاياي مربوط به خود را دارند:

  • شیر پروانه ای ویفری (بدون فلنج)

  • شیر پروانه ای فلنج دار

شيرهاي توپي

اين شيرها از نوع شيرهای گردان هستند كه در آنها دیسک کروی با چرخش 90 درجه باعث قطع و وصل جريان شده و دارای مزایای زیر می باشند:

  • شيرهای توپی به واسطه هم قطر بودن با خط لوله و مستقيم بودن جريان در خط، افت فشار بسيار اندكي توليد مي كنند.

  • جريان در داخل شيرتوپی كاملا مستقيم است

  • اين شيرها ويژگی آب بندي خوبي دارند.

پلاگ ولو (plug valve)

این شیرها از نوع Quarter Turn هستند و با یک چرخش 90 درجه ساقه، شیر باز یا بسته می شود. از این شیرها بیشتر در شبکه گازرسانی شهری استفاده می شود. این شیر در ایران پرمصرف می باشد اما در دیگر نقاط دنیا از شیرهای توپی بجای آن استفاده می شود. این شیرها دارای افت فشار کمی بوده و از نوع شیرهای قطع و وصل می باشد.

شيرهاي تنظیم کننده

شيرهای كنترل در حالت كلی بايد دارای ويژگی های زير باشند:

  • عدم وجود قطعات لق در داخل شير تا از ارتعاش در حالت های كنترل جلوگيری شود.

  • مقطع عبوری كه با ميزان باز كردن شير تناسب داشته باشد

انواع شیرهای تنظیم کننده

  • شيرهای سوزنی

  • NEEDLE VALVE

شيرهای سوزني

شیرهای سوزنی برای کنترل جریان و همچنین برای مسدود کردن جریان استفاده می شوند. طراحی شیرهای سوزنی و نحوه حرکت مجرابند و دور و نزدیک شدن آن از نشیمنگاه، باعث به حداقل رسیدن سایش نشیمنگاه در زمان باز و بسته شدن شیر می شود و جریان یکنواختی را در اطراف نشیمنگاه به وجود می آورد.
ضعف عمده شيرهاي سوزني عدم دسترسی به قطعات داخل شير است و برای هرگونه تغييرات و يا خارج كردن اجسام خارجی كه ممكن است در داخل شير گير كرده باشد بايد تمام شير از خط لوله خارج شود و چون مكانيزم داخل شير نسبتا پيچيده بوده و دسترسی به آن مستلزم باز كردن تمام قطعات شير است. نگهداری اين شيرها نيز دارای مشكلاتی مي باشد.

NEEDLE VALVE

شیرهای Needle Valve از انواع شیرها سوزنی بوده که باچرخش 90 درجه سیال باعث افت فشار در آن می شوند. سایز این شیرها بسیار کوچک است و دقت بسیار بالایی دارند، بر همین اساس بیشتر در سیستم های آزمایشگاهی و تنظیم جریان استفاده می شوند.

شیر خود عملگر

شیرهای خود عملگر به شیرهایی گفته می شود که برای کار کردن نیاز به اعمال نیروی خارجی ندارند و بصورت اتوماتیک عمل می کنند. شیر یکطرفه را می توان نمونه ای از شیرهای خود عملگر نامید.

شيرهاي يك طرفه

شيرهای يك طرفه در حالت كلی برای جلو گيری از جريان هاي برگشتی (معكوس) به كار برده مي شوند. شیر خودکار، شیر اتوماتیکی است که هنگامی که جریان سیال داخل لوله رو به جلو باشد، باز و زمانی که جریان سیال برمی گردد، بسته می شود. شیرهای یکطرفه دارای یک ورودی و یک خروجی برای جریان می باشند و از آنجایی که این شیرها اجازه می دهند جریان فقط به یک سمت حرکت کند به این شیرها، شیر یکطرفه هم می گویند.
این مدل از شیرآلات، بصورت خودکار و براساس رفتار جریان داخل لوله واکنش نشان داده و نیازی به اعمال نیروی خارجی ندارند به همین علت به آن ها شیرهای خود عملگر نیز می گویند.

شیرهای ایمنی

از انواع شیرهای ایمنی می توان به شیرهای کنترل فشار و شیر اطمینان اشاره نمود.

شیر اطمینان (PSV)

یک شیر اطمینان، شیری است که توسط یک فنر بسته شده و با رسیدن فشار پشت شیر به یک فشار استاتیکی مشخص عمل می کند و به سرعت باز می شود. در شیر اطمینان به محض اینکه فشار عملکردی به فشار نقطه تنظیم برسد، شیر سریعا عمل می کند و تا هنگامی که فشار عملکردی به پایین تر از فشار تنظیمی نرسد، این شیر باز خواهد ماند.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.