Spectacle Blinds

وقتی موتورخانه و یا یونیت های نفت و گازی طراحی می شوند به مرحله ساخت خواهد رسید اما این پایان کار نمی باشد زیرا همواره لوله و اتصالات و شیرآلات و … نیاز به تعمیر و یا تعویض خواهند داشت . گاهی اوقات نیاز می باشد که یکی از خطوط لوله کشی به طور موقت بسته شود و حتی نیاز می باشد یکی از خطوط لوله کشی با سایر خطوط میکس شود. برای موارد ذکر شده می توان از شیرآلات صنعتی مانند شیر فلکه کشویی و یا شیر پروانه ای استفاده کرد اما بر اساس بودجه پروژه و یا الزامات طراحی مهندسی نمی توان از شیرآلات استفاده کرد ، در این صورت می توان از Spectacle Blinds استفاده کرد .

Spectacle Blind چیست ؟

قطعه فولادی می باشد که از دوصفحه بزرگ تشکیل شده است و این دو صفحه فولادی به وسیله پلی به یکدیگر متصل شده اند . یکی از صفحات به صورت پِلِیت بوده و همانند فلنج کور برای بستن خط لوله کشی عمل می کند و سمت دیگر آن به مانند یک رینگ برای عبور سیال مورد استفاده قرار می گیرد .
Spectacle Blind بین فلنج ها قرار می گیرد و وظیفه آن باز و بسته کردن خط لوله و قطع و وصل جریان در مواقع ضروری می باشد به این صورت می باشد هنگامی که قسمت پِلِیت در خط قرار بگیرد مسیر جریان بسته خواهد شد و هنگامی که بخش رینگی آن در مسیر جریان قرار گیرد اجازه عبور سیال را می دهد .
در قسمت پل اتصال بین دو بخش Spectacle Blind سوراخی قرار دارد که می بایست این سوراخ با یکی از پیچ های فلنج پر شود و وظیفه آن تنظیم و تحمل وزن Spectacle می باشد و حتی در زمان تغییر وضعیت کار را راحتتر می کند . با توجه به استفاده از این اقلام در سایزهای بالا و کلاس کاری بالا بسیار سنگین می باشد و جابه جایی آن بسیار سخت می باشد .
دقت شود که سایز داخلی قسمت رینگی Spectacle برابر با مجرای عبوری سیال از فلنج می باشد و دقت شود که سطح Spectacle با پیچ های فلنج تداخل نداشته باشد .

نحوه مطلع شدن از وضیعت خط در صورت حضور Spectacle Blinds

هنگامی که Spectacle Blind در مسیر لوله کشی و بین فلنج قرار می گیرد باید نشانی از باز و یا بسته بودن خط لوله داشته باشیم تا اپراتوری که برای تعمیر و نگه داری کار میکند متوجه شود که مسیر بسته است یا خیر تا بتواند خط را تعمیر کند .
از این رو می بایست از روشی که خواهیم گفت استفاده کنید تا از باز و بسته بودن خط متوجه شوید ، هنگامی که یکی از قسمت های پِلِیت ویا رینگ در داخل کار باشد قست دیگری بیرون از فلنج بوده و قابل مشاهده می باشد :

1. اگر قسمت پِلِیت ( فضای توپر ) قابل مشاهده باشد به این معناست که قسمت رینگ در داخل فلنج بوده و نشان از باز بودن مسیر و جاری شدن سیال می دهد .

2. اگر قسمت رینگ Spectacle قابل مشاهده باشد به این معنا می باشد که مسیر بسته است و اجازه عبور سیال داده نمی شود.

باز و بسته کردن و تغییر دادن وضعیت از حالت باز به حالت بسته و یا بالعکس بسیار دشوار می باشد زیرا برای تغییر وضعیت دادن می بایست تمام پیچ های فلنج باز شود و پس از تغییر وضعیت مجددا پیچ های فلنج بسته می شود .

استاندارد ابعادی Spectacle Blind بر اساس ASME B16.48 می باشد که طبق جدول زیر تمام اطلاعات ابعادی را بیان می کند :

Pressure Class 150

Pressure Class 300

Spades & Ring Spacers

از دیگر اقلامی که می تواند بین انواع فلنج ها قرار بگیرد و موجب قطع و وصل جریان شود Spacer ها می باشند . این اقلام که بین فلنج قرار میگیرد کاربردی همانند Spectacle دارند . Spacer ها از نظر شکل ظاهری با Spectacle ها متفاوت می باشند و تفاوت آن در جدا از هم بودن قسمت رینگی و قسمت پِلِیتی می باشد ، همانطور که در قبل ذکر شد در Spectacle این دو قسمت به یکدیگر متصل می باشند و هندسه یکپارچه دارند ولی در نوع Spades & Spacer این دو قسمت از یکدیگر جدا می باشند .

هنگامی که بخواهیم خط لوله بسته باشد می بایست از قسمت plate استفاده کنیم و هنگامی که بخواهیم خط لوله باز باشد و سیال اجازه عبور داشته باشد می بایست از قسمت Ring استفاده کنیم . حال این سوال پیش میاید که چرا در هنگام باز بودن خط از بخش رینگی استفاده کنیم ؟
هنگامی که قرار بر استفاده از Spectacle و یا Spacer باشد می بایست مقداری فضای خالی و بر اساس ضخامت آن در بین فلنج در نظر گرفت ، حال بخاطر همین موضع در هنگام باز بودن خط لوله می بایست از بخش رینگی استفاده کرد تا فضای خالی بین فلنج ها پر باشد و نشتی نداشته باشیم .
یکی از علت های استفاده از Spacer بجای Spectacle این می باشد که در سایزهای بزرگ و یا فشار کاری بسیار بالا که استفاده از Spectacle به علت وزن بالایش سخت می باشد از Spacer استفاده می شود .
در برخی از مدل های Spade & Ring Spacer بروی دسته آن سوراخی تعبیه شده است که می تواند نشان از باز و یا بسته بودن مسیر سیال بدهد . به این صورت که هنگامی که بروی دسته آن سوراخ باشد به معنای حضور قسمت رینگی می باشد و مسیر باز می باشد و در صورت نداشتن سوراخ در دسته آن به معنای بسته بودن خط می باشد .
گاهی اوقات و در هر دو قسمت این سوراخ تعبیه می باشد که دلیل آن حمل Spacer به علت وزن بالای آن می باشد که بتوان با قلاب آن را جا ب جا کرد .
استاندارد ابعادی Spade & Ring Spacer طبق ASME B 16.48 می باشد :

Pressure Class 150

Pressure Class 300

جدول انتخاب Spectacle و Spacer بر اساس سایز و کلاس کاری :

برخی ملاحضات :

1. پیچ های فلنج نباید با لبه های Spectacle Blind و Spacer تماس داشته باشد و پیچ باید به صورت آزادانه توانایی باز و بسته پیچ ها باشد .

2. قطر Spectacle Blind و Spacer بستگی به سایز فلنج و ضخامت آنها بستگی به فشار کاری و بنا به کلاس کاری می باشد .

3. این اقلام همواره در باز و بسته شدن دارای مشکل می باشند زیرا برای تعبیه و خارج کردن آنها نیاز می باشد که تمام پیچ های فلنج باز شود .