تله بخار نوعی شیر اتوماتیک است که گازهای متراکم و غیر متراکم را فیلتر می‌کند و اجازه رهایی بخار را نمی‌دهد. بخار وسیله‌ای برای انتقال مقادیر قابل کنترل انرژی از دیگ بخار اتوماتیک مرکزی به محل مورد استفاده است. بخار تولید شده توسط بویلر حاوی انرژی گرمایی است که برای گرما دادن به محصول مورد استفاده قرار می‌گیرد. زمانیکه بخار انرژی خود را در اثر گرم کردن محصول از دست می‌دهد، چگالش رخ می‌دهد. بخشی از انرژی که بخار حامل آن است در اثر هدر رفت تشعشعات از لوله و اتصالات از بین می‌رود. پس از هدر رفت این انرژی گرمایی، بخار به حالت میعان در می‌آید. اگر این میعان پس از تشکیل شدن فوراً از بین نرود با کُند کردن انتقال گرما به چرخه فرآیند کارایی سیستم را کاهش خواهد داد. وجود کندانس گازی در سیستم بخار می‌تواند باعث صدمه فیزیکی ناشی از تجمع آب و یا خوردگی شود.

این تله بخار را عقب نگاه داشته و کندانس تحت فشار و بار را تخلیه می‌کند. تله بخار باید همزمان با عقب نگاه داشتن بخار زنده، ظرفیت خوبی داشته باشد تا بتواند هوا و دیگر گازهای غیر قابل چگالش را به سرعت تخلیه کند. تله بخار بخشی جدایی ناپذیر از سیستم بخار است. تله بخار نقشی مهم در حفظ بهره‌وری و کارایی سیستم بخار ایفا می‌کند.

چرا از شیر دستی استفاده نکنیم؟

گاهی اوقات این باور وجود دارد که به جای تله‌های بخار می‌توان با تنظیم شیر دستی مقدار کندانس را کنترل کرد. این امر از نظر تئوری امکان‌پذیر است، اما با توجه به اینکه شرایط لازم برای رسیدن به چنین امکانی محدود است، در عمل راه حلی واقعی نیست.

بزرگترین مشکل روش دستی نوسان مقدار کندانس است. مقدار کندانس تولید شده در یک سیستم ثابت نیست. مقدار کندانس تشکیل شده در هنگام راه‌اندازی با مقدار آن در هنگام عملکرد عادی دستگاه متفاوت است. در مواردی که لوله‌کشی برای انتقال بخار وجود دارد، مقدار کندانس تشکیل شده بسته به دمای خارج سیستم متفاوت خواهد بود.

اگر دستگاه نتواند به نوسانات مقدار کندانس پاسخ دهد، کندانسی که باید تخلیه شود بالعکس در داخل سیستم/لوله جمع شده که این باعث کاهش انتقال حرارت و بهره‌وری سیستم خواهد شد.

ویژگی تله بخار

حذف کندانس

تله بخار باید به کندانس اجازه عبور داده و بخار را در فرآیند نگاه دارد. اگر انتقال حرارت خوب برای فرآیند حیاتی باشد بنابراین کندانس باید فوراً با دمای بخار تخلیه شود. نشت بخار در این نقطه باعث ناکارآمدی سیستم شده و کاملاً غیر اقتصادی است.

تخلیه هوا

هنگام راه اندازی کارخانه، سیستم لوله‌کشی پُر از هوا می‌شود که در صورت عدم تخلیه میزان انتقال گرما کاهش پیدا کرده و مدت زمان گرم شدن طولانی‌تر می‌شود. هنگام راه‌اندازی با همان سرعتی که هوا از داخل لوله‌ها تخلیه می‌شود، بخار داخل سیستم لوله‌کشی می‌گردد. پیش از اینکه هوا با بخار مخلوط شود باید با سرعت هرچه تمام‌تر آن را تخلیه کرد. در صورت ترکیب شدن هوا و بخار مشکلات زیر به وجود می‌آیند:

• ترکیب بخار و هوا دمایی کمتر از دمای بخار داشته و باعث کاهش انتقال گرما می‌شود.
• هوا عایق است و به سطح لوله می‌چسبد و باعث انتقال حرارت کُند و ناهمسان می‌گردد.
• محلول کندانس، در واقع گازهای غیر قابل تغلیظ از اسید است که باعث ایجاد خوردگی در سیستم می‌شود.

بهره‌وری انرژی

زمانیکه الزامات اساسی تخلیه هوا و کندانس گازی در نظر گرفته شد، باید به ” بهره‌وری انرژی ” توجه کرد. تله بخار باید مصرف بخار ناچیزی داشته باشد. باید اطمینان حاصل کرد که با بخار خشک و تمیز پُر شود. نوع آن در این امر تاثیرگذار است.

قابل اطمینان بودن

تجربه نشان داده که یک تله بخار خوب باید قابل اطمینان نیز باشد، یعنی با کمترین رسیدگی، عملکردی بهینه داشته باشد. دلایل عدم اطمینان از این قرار است:

• خوردگی

• ضربه قوچ (چکش آبی)

• تجمع کثیفی و گرد و غبار